AÇIĞA SATIŞ NEDİR ?

AÇIĞA SATIŞ NEDİR ?

22 Haziran 2019 0 Yazar: Aykut KIRAN

Açığa satış işlemi, sahip olunmayan sermaye piyasası araçlarının satılmasını ya da satışına ilişkin emrin verilmesini ifade eder. Satışa ilişkin takas yükümlülüğünün ödünç alınan sermaye piyasası araçları ile yerine getirilmesi de açığa satış sayılır.

Hisse senedi işlemlerinde diyelim ki X hissenin değer kazanacağına inanan yatırımcı bu X hissesinden satın alır ve stratejisine göre belirlediği hedef fiyatından elindeki hisseleri satar. Ancak bir hisse senedinin değer kaybetme ihtimalini düşünen bir yatırımcı hisse senedinin düşmesini bekleyerek alttan alıp bunun üzerine bir de hisse senedinin bir kez daha deger kazanmasını beklemek pek de fırsat gibi değerlendirilmez. Ancak siz bu X hissesinin düşeceğini tahmin ediyorsanız bu hisseyi öncesinde borçlanarak satıp sonrasında hedef fiyatınıza düştüğünü görünce alım yaparak kapatabilirsiniz. Yani diyelim 1000 tane X hissesi aldınız. Portföyünüzde 1000 adet pay görünür. Ama 1000 tane X hissesini açığa satıp hissenin düşmesini beklerken portföyünüz de -1000 adet pay görürsünüz. Bu eksi pozisyonu kapamak için de alım yapmak zorundasınızdır. Cift yönlü işlemlerin temeli buna dayanır. Ancak hissede açığa satma işlemlerin de zaman kısıtlaması vardır ve bu zaman aralığında hisse alımı yapıp portföyünüzü eksi tutmamanız gerekir. Bu yüzden açığa satışa kısa pozisyon,  alım işlemine de uzun pozisyon da denir.

Vadeli işlemler de pozisyonunuz ister uzun ister kısa olsun vade sonuna kadar pozisyonunuzu tutabilirsiniz. Forex de de aynı şekilde haftalarca kısa yada uzun pozisyon da kalabilirsiniz. Ancak forex de swap masrafı karşımıza çıkar.

Iki yönlü işlem yapmayan yatırımcı benim gözümde kara düzen ilerleyen yatırımcıdan farkı yoktur. Işlem yaparken bir yatırımcı yükseliş fırsatı gördüğünde degerlendiriyorsa aynı şekilde düşüşlerde fırsatı gördüğünde değerlendirmelidir.

Bir Örnek Daha Verelim:

Diyelim ki altın fiyatları düşeceğini düşünüyorsunuz. Bir kuyumcuya gidip diyorsunuz ki ( şu an altının gramı 250 tl olsun) “ben senden 10 gram altın değerinde borç istiyorum. 10 gram altının var ve bunu da sana teminat olarak bırakacağım. Bu borcumu 1 ay sonra kapatacağım”. Kuyumcudan 2500 tl borç alıyorsunuz. 1 ay sonra altının gramı 230 tl olsun. 10 gram altının değeri 2300 tl ediyor  kuyumcuya 2300 tl ödedikten sonra aradaki 200 tl fark size kār olarak kalacaktır ve 10 gram altınınızı da alıp yolunuza bakıyorsunuz. Yalnız burada teminat olarak bırakılan 10 gram altın kafanızı karıştırmasın. Bu 10 gram altın teminattır. Açığa satışta elinizde açığa sattığınız ürün bulunmaz. Yani burda esas teminattır. Bu 10 gram altın yerine onun değerinde bakır, gümüş, demir vb. değerli bir varlık da olabilir. Yada paranın direkt olarak kendisi de olabilir.

Kalın sağlıcakla…