ENFLASYON NEDİR? TALEP ENFLASYONU VE MALİYET ENFLASYONU NEDİR?

ENFLASYON NEDİR? TALEP ENFLASYONU VE MALİYET ENFLASYONU NEDİR?

22 Haziran 2019 0 Yazar: Aykut KIRAN

Enflasyon ne demektir?

Enflasyon, bir ekonomideki mal ve hizmetlerin fiyatlarında gözlenen sürekli ve genel kapsamlı artışı ifade eder. Deflasyon ise bu durumun tersidir. Devlet ve Merkez bankaları fiyat istikrarını sağlamak amacıyla çalışmalar yapar. Bir ürün veya hizmetin fiyat artışı enflasyon oluşturmaz. Enflasyon oluşması için bir çok mal veya hizmetin fiyatında genel anlamda artış eğilimi gözlenmesi gerekir. Bu sebeple TÜİK verileri takip ederken enflasyon sepeti oluşturur. Bu sepet aydan aya değişkenlik gösterebilir. Bunun da sebebi mevsimsel etkilerden arındırmaktır.

Peki fiyat istikrarı nedir? 

Fiyat istikrarı, fiyatların sabitlenmesi değil genel seviyesindeki  uzun süren artış(Enflasyon) veya düşüş(Deflasyon) eğiliminin önlenmesidir.
Enflasyon oranın artması demek fiyatların bir önceki döneme göre daha hızlı yükselmesi demektir. Enflasyon oranının düşmesi ise fiyatların düşmesi değil, fiyatların daha yavaş artış göstermesi demektir. Fiyatların düştüğünün göstergesi enflasyon oranının eksi bir değer göstermesi ile anlaşılabilir. Buna da deflasyon denir.

Talep Enflasyonu, merkez bankası aracılığıyla para arzının artmasının sonucu olarak düşünülebilir. Para arzı sonucu bankaların borç verebilme kapasiteleri artar. Tüketiciler daha fazla borç alabilir ve ellerindeki para miktarı artar. Sonrasında ise tüketicilerde harcama eğilimi oluşur. Sonuç olarak da piyasada olan mal veya hizmet, bu harcama eğilimini yani talebi karşılamaya yetmez ve fiyatlarda artış meydana getirir. Talep enflasyonunun tehlikeli bir yönü daga vardır. Bu gevşek para politikası yüzünden harcama eğilimine yönelen vatandaşın tekrar tasarrufa yönelmesindeki zorluktur. Yani vatandaşlar kazançları artıktan sonra harcamalarını da artırırlar ve kazançları artık durağanlaştığında ise tasarrufa yönelmek yerine harcamalarını devam ettirirler. Şans oyunlarından para kazananlarının tekrar eski maddi durumlarına dönmeleri bence en önemli örnektir.

Maliyet Enflasyonu, üretim de kullanılan her türlü maddenin, işçi ücretlerinin maliyetlerinin artmasi, vergiler vb. sonucu oluşan enflasyon çeşididir. Ülkemizde bu enflasyon çeşidini sıklıkla görüyoruz. Yüksek ara malı ithalatı, ötv, dolaylı vergiler vb. Maliyet enflasyonumuzu sürekli olarak tetikliyor. Maliyet Enflasyonu ile mücadelenin en etkin yolu katma değerli ürün üretimini arttırarak cari dengenin fazla vermesini sağlamaktır. Bunu da dövizle aldığımız aramaddeleri ve hammaddeleri yerlileştirmektir. 

Unutulmamalıdır ki tüm ekonomik aktivitelerin olumlu bir grafik çizmesi için yapılması gereken ilk ve en önemli faaliyet EĞİTİMDİR. Vergilerin azaltılması, işçi ücretlerinden tasarrufa gidilmesi(işçilere olan büyük haksızlık), mal ve hizmetlerde indirime gidilmesi, arzın arttırılması, vatandaşın tasarrufa yönelmesi vb. maliye politikasında geçici bir çözüm olarak alan yaratmaktan başka bir işe yaramaz. Asıl hamle gençlere olan yatırımdır. Gençlerin aldığı akılcı eğitim sayesinde refah seviyemizi ve barış ortamımızı kalıcı ve ilelebet koruyabiliriz.

Son olarak Ulu Önderimiz Mustafa Kemal ATATÜRK’ün bir sözünü hatırlatmakta fayda görüyorum.
“Türk, Öğün, Çalış, Güven.”