Halka Arz Nedir?

Halka Arz Nedir?

2 Aralık 2019 0 Yazar: THE KIRAN JOURNAL

Halka arz, bir şirketin paylarının BIST Pay Piyasası’nda işlem görebilmesi için yatırımcılara çağrı ve ilan yoluyla satışı yapılarak edilmesidir. Uluslararası piyasalarda Initial Public Offering(IPO) olarak bilinir. Şirketler finansman kaynağı, likidite, kurumsallaşma, tanıtım ve itibar sağlamak amacıyla halka açılırlar.

Halka Arz Süreci

  • Borsa İstanbul ve SPK’ya Müracaat
  • Borsa İstanbul ve SPK Uzmanlarınca Şirket İncelemesi
  • Halka Arz İzahnamesinin Onaylanması
  • Halka Arz ve Talep Toplama
  • Borsa’da İşlem Görmeye Başlaması

Halka arza katılırken; şirketin izahnamesi, araştırma raporları, fiyat tespit raporu ve finansal tabloları analiz edilmelidir. Sektöründeki itibarı, ortaklık yapısı ve yönetim kadrosu incelenmelidir. Halka arzda toplanan kaynağın nasıl değerlendirileceğine ve temettü politikasına dikkat edilerek, sektöründe öncü, yatırımları güçlü, mali performansı istikrarlı şirket hisseleri tercih edilmelidir. Payların değeri ikincil piyasa içerisinde belirlenir. Şirketin karlılık sağlayacağını düşünen yatırımcılar, şirket paylarını satın alarak şirkete ortak olurlar. Yıllık karı üzerinden nakit ve/veya bedelsiz pay şeklinde temettü alma imkânı elde edebilirler.

Yatırımcı Açısından Halka Arza Katılmanın Avantajları

  • Fiyat Avantajı
  • Yatırım Çeşitliliği
  • Risk ve Getiri Değişkenliği
  • Devamlı ve Zamanında Bilgi Akışı
  • Gözetim, Denetim ve İzleme Ortamında Likidite İmkânı.

Şirketler Açısından Halka Arz Olmanın Avantajları

Finansman sağlar

Şirketlerin finansman ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak, bu kaynağın yeni yatırımlara dönüştürülmesi ya da borçlanmadan kaçınılmasını mümkün kılar.

Mali yapıyı güçlendirir

Şirketin borç/sermaye oranında olumlu etkiler yaratan halka arz, şirketin sermaye yapısını güçlendiriyor ve borç temininde kolaylık sunuyor.

Likidite sağlar

Hisse senedi fiyatlarının arz ve talebe göre şekillenmesi sayesinde şirket değerinin şeffaf bir biçimde belirlenmesi, haliyle aktif şirket değerlerinin bilinmesini mümkün kılıyor.

Prestiji arttırır

Halka arz edilen şirket, yüksek bir görünürlüğe kavuşuyor ve bilinirliği artıyor.

Kredibiliteyi arttırır

Halka arz edilen şirket, mali açıdan müşteriler ve tedarikçiler için bir güven ortamı yaratıyor.

Değer artışı sağlar

Halka açık şirketler, halka arz edilmemiş şirketlere göre daha şeffaf ve bilinirliği yüksek olduğu için bu şirketin değerlerine olumlu yansıyor.

Halka Arz Yöntemleri

Mevcut payların satışı
Şirket ortakları, ellerinde bulundurdukları payların bir kısmını Borsa’da ya da Borsa dışında halka arz edebilir.

Sermaye artırımı yoluyla halka arz
Şirketler, sermaye artırımı yoluyla yeni pay ihraç ederek finansman kaynağı sağlayabilir.

İki yöntemin birarada kullanılması
Şirketler yukarıda belirtilen iki yöntemi birlikte kullanabilir. Böylece hem mevcut ortaklar paylarının satışından gelir elde eder, hem de şirket finansman kaynağı sağlar.

Mevcut Payların Satışı Yoluyla Halka Arz
Pay sahiplerinin ortaklıkta sahip oldukları payları halka arz edebilmeleri için;

– Paylar üzerinde rehin veya teminata verilmek suretiyle devir veya tedavülünü kısıtlayıcı ve pay sahibinin haklarını kullanmasına engel teşkil edici kayıtların olmaması gerekmektedir.

Şirket, esas sözleşmesinin sermaye piyasası mevzuatına uyumlaştırılması amacıyla gerekli değişiklikler için SPK’dan onay almalıdır. Esas sözleşme değişikliğine ilişkin SPK onayının alınmasından sonra gerekli değişikliklerin yapılacak ilk genel kurul toplantısında karara bağlanması gerekmektedir.

GİP’te işlem görme başvurusu, mevcut ortakların yeni pay alma haklarının kısmen veya tamamen kısıtlanması suretiyle yapılacak sermaye artırımı sonucunda ihraç edilecek paylar için yapılabilmektedir.  Bu sayede payların satışından elde edilecek fonların piyasanın amacına uygun olarak şirketin bünyesinde kalması ve şirketin gelişmesi ve büyümesi için kullanılması hedeflenmiştir. Bununla birlikte, Hazine Müsteşarlığı tarafından verilen bireysel katılım yatırımcısı lisansına sahip yatırımcıların ve girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının ve girişim sermayesi yatırım fonlarının belirli şartları taşımaları halinde, ortaklıkta sahip oldukları payları halka arz sırasında veya payların Borsada işlem görmeye başladığı tarihten itibaren satışa sunabilmeleri mümkündür.

Sermaye Artırımı Yoluyla Halka Arz
Halka açık olmayan şirketler, sermaye artırımlarında, ortakların yeni pay alma haklarını kısmen veya tamamen kısıtlayarak paylarını halka arz edebilirler. Sermayenin tamamının ödenmiş olması gerekmektedir. SPK’ya başvuru öncesinde aşağıdaki işlemler yapılmalıdır:

– Yönetim kurulu esas sözleşmenin sermaye maddesinde değişiklik tasarısı hazırlamalı ve değişiklik için SPK’dan onay almalıdır.
– Şirket genel kurulu -TTK hükümleri kapsamında- sermayenin artırılmasına ve yeni pay alma haklarının sınırlanmasına ilişkin karar almalıdır.